Η Άλωνα βρίσκεται στη βόρεια πλευρά της οροσειράς του Τροόδους, ανάμεσα στις κορυφές της Μαδαρής και της Παπούτσας. Ανήκει στην επαρχία Λευκωσίας και στην περιφέρεια Πιτσιλιάς. Θεωρείται σαν ένα από τα πιο ψηλά χωριά της Κύπρου, αφού το μέσο υψόμετρο της πλησιάζει τα 1200μ. (1060μ η εκκλησία που βρίσκεται αρκετά πιο κάτω από τη βάση του χωριού). Οι κορυφογραμμές που υπάρχουν στα Νότια του χωριού, αποτελούν το διοικητικό σύνορο των επαρχιών Λευκωσίας και Λεμεσού. Η απόσταση από τη Λευκωσία, είναι περίπου 55 χιλιόμετρα και με τη βελτίωση του οδικού δικτύου τα τελευταία χρόνια, καλύπτεται σε λιγότερο χρόνο από μία ώρα.

Το χωριό είναι αμφιθεατρικά κτισμένο στην πλαγιά του βουνού και θεωρείται σαν μια από τις πιο όμορφες κοινότητες του νησιού μας. Τα βουνά του είναι καταπράσινα, από όλων των ειδών δέντρα , αμυγδαλιές, κερασιές και άγρια βλάστηση. Ιδιαίτερα προς το τέλος της άνοιξης όλα γίνονται πανέμορφα, με την άνθηση της αγριοτριανταφυλλιάς, που αυτοφύεται παντού. Το άρωμα των αγιοκλημάτων, που αναρριχώνται στις λατζιές, στις τριμιθιές και τα σφεντάμια, καθώς και με το πορφυρό χρώμα της πεονίας που σπανίζει αλλού, αλλά αφθονεί στα βουνά της Άλωνας. Την ίδια εποχή ανθίζει το ψυχανθές, που άλλοτε αποτελούσε εξαίρετο σανό, που βάφει τα βουνά και τις πλαγιές τους με το μωβ του χρώμα, το χρώμα που κυριαρχεί στους πίνακες του Τηλέμαχου Κάνθου, που γεννήθηκε και έζησε χρόνια στο χωριό, το λάτρεψε και το αποθανάτισε σε εκατοντάδες πίνακες του.

Πανέμορφες είναι και οι κοιλάδες των ποταμών, που είναι κατάφυτες με φουντουκιές και απλώνουν το βαθυπράσινο τους χαλί καλύπτοντας κάθε σπιθαμή με τη φυλλωσιά τους και ένας που τις πρωτοαντικρίζει νομίζει ότι βρίσκεται σε τροπικό μέρος. Όλη την άνοιξη , μέχρι και τις αρχές του καλοκαιριού, φωλιάζουν σ’αυτές τ’ αηδόνια που δεν σταματούν ούτε μια στιγμή το μελωδικό τους κελαήδημα. Τα φουντούκια άλλοτε αποτελούσαν για την Άλωνα, που είναι ο κύριος παραγωγός τους, μα και για τα άλλα χωριά της περιοχής, το «κόκκινο χρυσάφι» που δυστυχώς από χρόνια έχει υποβαθμιστεί η αξία του.

Γειτονικά χωριά είναι ο Πολύστυπος, η Πλατανιστάσα και το Φτερικούδι. Ο Αγρός που πέφτει πίσω από τις κορυφογραμμές, είναι μόλις μισή ώρα απόσταση με τα πόδια μέσα από τα χαμένα πια βουνίσια μονοπάτια, ενώ απέχει 12 χιλιόμετρα μέσω του ασφαλτοστρωμένου δρόμου. Μπορούμε επίσης να πούμε ότι το χωριό βρίσκεται στο κέντρο τριών από τα μνημεία του νησιού μας, που ανήκουν στην Παγκόσμια Πολιτιστική Κληρονομιά. Ο Ναός του Σωτήρα στο Παλαιχώρι και ο Άρακας στα Λαγουδερά απέχουν 9 χιλιόμετρα και ο Σταυρός του Αγιασμάτη λιγότερο από 10 χιλ.

Το πότε ακριβώς ιδρύθηκε το χωριό στη σημερινή του θέση, μας είναι άγνωστο. Φαίνεται όμως πως αυτό συνέβηκε στα χρόνια των επιδρομών, που οι άνθρωποι έφευγαν από τα παράλια και κατέφευγαν στο εσωτερικό σε μέρη δυσπρόσιτα και αθέατα από μακριά. Φαίνεται μάλιστα ότι οι οικιστές του προέρχονται από τα λοφοβούνια του Πενταδακτύλου προς τον Κόλπο του Μόρφου, όπου πιθανόν να υπήρχε και οικισμός με το ίδιο όνομα. Μια άλλη παράδοση , δημοφιλής μάλιστα αναφέρει πως το όνομά του το χωριό το οφείλει στο μόνο ομαλό μέρος μεταξύ της βάσης του και της εκκλησίας, που βρίσκεται πιο κάτω και μοιάζει από μακριά σαν ένα μεγάλο αλώνι.

Η Άλωνα αναφέρεται σε πολλά Μεσαιωνικά έγγραφα. Στην περίοδο της Φραγκοκρατίας το χωριό αποτελούσε βασιλικό κτήμα και σ’ αυτό ξεκαλοκαίριαζαν διάφοροι αυλικοί . Ήταν επίσης κατά κάποιο τρόπο και ο βοτανικός κήπος της Λυλής και εδώ καλλιεργούσαν για τις ανάγκες τους διάφορα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά. Η Άλωνα σημειώνεται επίσης σε όλους τους Μεσαιωνικούς χάρτες με παρεφθαρμένο το όνομα της (Salona)

Η Άλωνα το 1960 αριθμούσε κάπου 600 ψυχές, που υπερδιπλασιάζονταν τους καλοκαιρινούς μήνες, από τους παραθεριστές που έρχονταν να ξεκαλοκαιριάσουν εδώ. Για το σκοπό αυτό από τη δεκαετία του 1940, κάπου 150 οικογένειες έφευγαν από τη Λευκωσία και έρχονταν να περάσουν τις διακοπές τους στο χωριό, που τότε μάλιστα διέθετε ξενοδοχείο και κέντρα.. Δυστυχώς ακολούθησαν τα χρόνια της αστυφιλίας, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός να συρρικνώνεται ολοένα και σήμερα κατά τους χειμερινούς μήνες να συναντάς στο χωριό καμία εκατοντάδα κατοίκους, περασμένης μάλιστα ηλικίας.

Παρ’ όλα αυτά οι απόδημοι Αλωνεύτες αγαπούν τον τόπο τους και αρκετοί κτίζουν τα εξοχικά τους, που τα πιο πολλά από αυτά δένουν θαυμάσια με το περιβάλλον. Το καλοκαίρι και κυρίως τον Αύγουστο, η Άλωνα είναι υπερπλήρης από τους απόδημους της, τους συγγενείς και τους φίλους τους, που περνούν μερικές βδομάδες ξεγνοιασιάς στο θαυμάσιο δροσερό και ξηρό της κλίμα.